قَالَ : نُورٌ يَشْرُقُ مِنْ صُبْحِ الازَلِ ، فَتَلُوحُ عَلَى هَيَاكِل « 1 » التَّوحِيد آثَارُهُ . قَالَ : زِدْنِى فِيهِ بَيَاناً ! قَالَ : أَطْفِ السِّرَاجَ فَقَدْ طَلَعَ الصُّبْحُ ! « 2 » » « كميل پرسيد : آن حقيقت ثابتهء قديمه كدامست ؟ ! حضرت فرمود : تو را با آن حقيقت چه‌كار ؟ ! عرض كرد : آيا من صاحب اسرار تو نمىباشم ؟ ! فرمود : آرى ! و ليكن بر تو مىتراود و ترشّح مىنمايد آنچه از فوران وجود من لبريز مىگردد ! عرض كرد : آيا امكان دارد مثل توئى پرسنده‌اى را نااميد و بىبهره گذارد ؟ ! فرمود : آن حقيقت عبارت است از انكشاف و بروز انوار و تقديسات دلائل عظمت جلال خداوند بدون هيچ‌گونه اشارتى . عرض كرد : دراين‌باره ، توضيح و بيانى را براى من بيفزا ! فرمود : نيست و تاريك شدن هر موهوم ، با بوجود آمدن و روشن شدن آن معلوم . عرض كرد : دراين‌باره ، توضيح و بيانى را براى من بيفزا ! فرمود : پاره شدن پردهء مجاز و اعتبار ، به علّت طغيان و غلبهء اسرار

--> ( 1 ) در « أقرب الموارد » آورده است : الْهَيْكَل : النَّبتُ الّذى طالَ و عَظُم و بلَغ ، و كذلك الشَّجر ؛ الواحدة : هيكَلَة . و - : البناء المرتفع ، و - : الضَّخْم مِن كلِّ الحيَوان ، و - : مَوضعٌ فى صدرِ الكَنيسة يُقرَّبُ فيه القُربان ، و - : بَيتُ الاصنام ، و - : الصّورةُ و الشَّخصُ ، كقوله : كَساه اللهُ هَيْكَلَ آدَميٍّ ؛ ج : هَياكِل . ( 2 ) « جامع الاسرار » فى الاصل الاوّل ، القاعدة الرّابعة ، ص 170 ، تحت شمارهء 327